door Kees Heitink
In "De Bennekommer" stond de afgelopen drie keer een vervolgverhaal voor kinderen over het schieten op de oude Torenhaan van de Oude Kerk. Niet met een katapult, maar met echte kogels. Ondanks dat ik verwacht dat elke Bennekommer de Bennekomse Krant van voor naar achter spelt, zijn de verhaaltjes u misschien toch ontgaan. Of dacht u: "Wie deed dit nu eigenlijk?" Daarom nog even wat achtergrond voor de grotere Bennekommers, de Kids-plus.
Wie was het?
Ik sprak de schutter in september 1983. Bij hem thuis, op Algemeer 62. Hij was toen 76 jaar. Het is het leuke witte huisje waar nu oud HVOB bestuurslid Lisette Ruzius en haar partner al 25 jaar wonen. In de tijd van de schutter was het een Diaconiehuisje van de Hervormde kerk. Er lag een stukje land naast.
Hij vertelde over zijn leven en over zijn grote jeugdbelevenis: het knallen op de Torenhaan.
Maar… ondanks dat het toen al lang geleden was (1928!), wilde hij niet met z’n naam in de krant. En daar heb ik mij altijd aan gehouden. Ook nu, vele jaren na zijn dood nog steeds. Een leuk puzzeltje voor het Oud-Bennekom café misschien?
En dan nog even over de agenten die hem betrapten… Dat waren dus de bekende politiemannen Wien en Platteeuw. Wien woonde Edseweg 157 en Platteeuw (nu) Prins Bernhardlaan 1 (in zijn tijd heette het daar de Strooijweg). Beide huizen zijn er nog.
En voor wie de verhaaltjes gemist heeft…
1. SCHIETEN OP DE TORENHAAN
Op de toren van de Kerk midden in dorp staat een haan die waait naar de wind. Die haan staat daar al sinds 1983, ruim 40 jaar. De haan van eerder vind je tijdelijk in de etalage van Albert Heijn. Bij het rechterraam, in de Dorpsstraat. Die Oude Haan is daar een paar weken op bezoek. Het lijkt of hij kraait; je kunt hem bijna aanraken! Normaal woont hij in het Kijk en Luistermuseum.
Lang geleden werd er op de Oude Haan geschoten. Door een Bennekomse jongen. Met echte kogels. Vanuit een geweer, dat hij zonder kogels thuis mocht bewaren omdat hij soldaat had. Een ‘vriendje’ gaf hem kogels. En toen werd de verleiding groot…
Zou hij de torenhaan kunnen raken?
2. JE LIJKT WEL EEN PAPIEREN SOLDAATJE…
“Lang geleden (1928!) was ik soldaat in Ede. Uniform en geweer mocht je thuis bewaren. Op een avond liep ik in dorp op weg naar huis. Ik had het geweer op m’n rug. Bij de bakkerij van Otten, links naast de kerk, kwam ik een goede kennis tegen. Hij zei: ‘je lijkt wel een papieren soldaatje. Je hebt wel een geweer bij je, maar schieten kun je niet!’ Hij liet me een houder met vijf scherpe kogels zien en daagde me uit…,
Ik schoot vijf keer op de haan. Het schieten gaf een enorme klap. De haan draaide rond en zo kon ik zien dat het raak was. De kogels kwamen in het bos terecht”.
Zou dit allemaal onopgemerkt blijven?
3. IK MOCHT ZELF MIJN STRAF BEPALEN.
“De morgen na het schieten werkte ik op de Bovenbuurt toen mijn vader aan kwam fietsen. Hij vertelde dat er twee politiemannen thuiszaten: Wien en Platteeuw.
Thuisgekomen kreeg ik een fikse uitbrander. Vooral in het naastgelegen ziekenhuis Bethanie waren ze geschrokken. De heren gingen mee naar boven om mijn geweer te inspecteren. En ze zagen meteen dat het net gebruikt was en nog niet doorgesmeerd.
Ik moest naar de Krijgsraad in Arnhem. Daar vertelde ik dat ik schoot omdat iemand zei dat ik een papieren soldaatje was. Dat was mijn Eer als Soldaat te na. En ze gaven me gelijk!. Ik mocht zelf mijn straf bedenken. Die werd: 24 uur achtereen opgesloten op de kazerne verblijven.”. De Torenhaan bleef gelukkig draaien, als vanouds!”